هشدار یک معلم نکته سنج به مدرسان ارزشیابی توصیفی

با سلام خدمت استاد ارجمند.
بنده آموزگار پایه ششم شهرستان د استان ا هستم.وبلاگ شمارا مرتب میخوانم.به نظر اینجانب شاید بسیاری از مشکلات پیش روی ارزشیابی توصیفی ناشی از تدریس مدرسان این دوره هاباشد.مدرسین عزیزی که به روش سخنرانی اقدام به تدریس دراین دوره ها میکنند.روح ارزشیابی توصیفی ایجاب میکند درروشهای تدریس هم دگرگونی بوجود آید.معلمین زحمتکش با وجود مشکلات فراوان اقدام به شرکت دراین دوره ها میکنند حالااگرمدرس محترم درگوشه ایی بایستد ویک ساعتی سخنرانی کند وبعد هم انتطار معجزه داشته باشد به دور ازواقعیت تصور کرده است. پیشنهاد اینجانب که یک دوره بعنوان مدرس این دوره درجمع همکاران حضور پیدا کرده ودرعمل اقدام به تدریس این دوره کردم اینست که مدرسین عزیز حتی برای تدریس این دوره از روشهای فعال استفاده کنند ومطمئن باشند تاثیر بسیار بیشتری برجای می گذارد.ضمنا جناب آقای دکتر اززحمات بی شائبه شما درپیگیری وتداوم ارزشیابی توصیفی سپاسگذارم.

پی نوشت:

صادقانه عرض می کنم که این سخن بسیار سنجیده است . و اگر مدرسی چنین کند به خطا رفته است . جلسات باید به صورت کارگاه تولید ی / بحث و تبادل نظر / تبادل تجربه  باشد . در غیر این صورت اثر بخش نخواهد بود

برا ي اطلاع از جديدترين آثار و نوشته هاي اينجانب به سايت زير مراجعه نمائيد

 http://www.hekmattarbiat.ir

حسنی

جايگاه آزمون‌هاي مداد کاغدي درمقياس وسيع در ارزش‌يابي کيفي توصيفي

 

     يکي از پديده‌هاي رايج در نظام آموزشي کشور ما وجود آزمون‌هايي است که توسط مؤسسات مختلف به ويژه  مؤسسات خصوصي اجرا مي‌شود. اين مؤسسات آزمون‌هايي را در دروس مختلف و در پايه هاي مختلف طراحي کرده و در مقياس وسيع(در حجم زيادي از دانش‌آموزان و مدارس)  در سطح کشور اجرا مي‌کنند و نتايج آن را به صورت رتبه هاي رقابتي در سطح کلاس، مدرسه، منطقه، استان و کشور به اعلام مي کنند. اين آزمون‌ها با اين فرض اجرا مي‌شود که موجب افزايش يادگيري دانش‌آموزان مي‌شود. دانش‌آموزان سياست‌هاي تکميلي آن مانند دادن جوايز به افراد با نمرات و رتبه هاي بالا، موجب تشديد رقابت و افزايش انگيزه‌ي فعاليت يادگيري خواهد شد.

   وجود آزمون‌هاي گزينشي مدارس تيز هوشان و مدارس نمونه‌ي دولتي متاسفانه موجب تشديد گرايش به اين آزمون‌ها شده است. به واقع، بعد از گسترش عوارض و عواقب ناگوار کنکور در دوره‌ي متوسطه چشم صاحب نظران به اين پديده در دوره‌ي دبستاني روشن شده است! توسعه‌ي اين پديده در دوره‌ي دبستاني عوارض ناگوارتري به همراه دارد. زيرا دانش‌آموزان دوره‌ي دبستاني به لحاط شرايط رواني و جسماني آمادگي و تحمل رقابت و فشارهاي رواني ناشي از اين آزمون‌ها را ندارند. از سوي ديگر اجراي اين آزمون‌ها با شيوه‌ي رايج با اصول شانزده گانه‌ي حاکم بر ارزش‌يابي، مصوب شوراي عالي آموزش و پرورش منافات دارد و از همه ناگوارتر اين که برخي از مديران و معلمان دوره‌ي دبستاني به اين جريان دامن مي زنند.

    آزمون‌هاي مقياس وسيع آزمون‌هايي هستند که به منظورهاي خاصي در نظام‌هاي آموزشي جهان مورد استفاده قرار مي گيرند. گاه اين آزمون‌ها براي ارزش‌يابي يک برنامه‌ي‌درسي يا يک دوره‌ي آموزشي در سطح ملي انجام مي‌گيرد. در اين شکل آزمون‌هاي مقياس وسيع، هدف ارزش‌يابي عملکرد يادگيري دانش‌آموزان نيست. به همين سبب، هيچ بازخوردي به دانش‌آموز داده نمي‌شود. زيرا نتايج آزمون براي بررسي ميزان موفقيت و ضعف‌هاي برنامه آموزشي يا برنامه درسي است. شکل ديگر اين آزمون‌ها به قصد ارزيابي و گزينش دانش‌آموزان براي ورود به دوره‌‌ي بالاتر اجرا مي‌شود. مانند آزمون‌هاي کنکور و امتحانات نهايي در دوره‌ي متوسطه. شايان ذکر است که اين گونه آزمون‌ها توسط نهاد‌هاي رسمي ذي‌صلاح صورت مي‌گيرد.

    در حقيقت در دوره‌ي دبستاني، جز موارد فوق الذکر، هر گونه آزموني خارج از چارچوب ارزش‌يابي کلاسي که با مديريت معلم انجام نگيرد و بازخورد آن به صورت بازخوردهاي توصيفي و بهبود دهنده‌ي جريان يادگيري نباشد بر خلاف اصولِ الگوي ارزش‌يابي کيفي توصيفي است. اين گونه ارزش‌يابي‌ها هيچ بازخورد سازنده‌اي به همراه ندارند. زيرا دانش‌آموز  و والدين به اين موضوع وقوف پيدا نمي کنند که چه موفقيت‌ها و چه ضعف‌هايي در يادگيري وجود دارد. هم چنين معلم از ضعف‌ها و قوت‌هاي جريان يادگيري کلاسي‌اش تصويري درست دريافت نمي کند. به طور کلي اين آزمون‌ها مشکلات زير را دارند[1]:

• تأکيد زياد بر اهداف شناختي سطوح پايين؛
• نا مشخص بودن کيفيت پرسش‌هاي اين آزمون‌ها؛
• رقابت برانگيز بودن اين آزمون‌ها به ويژه در بين دانش‌آموزان ساعي و ايجاد فشار رواني در آن‌ها؛
• نداشتن بازخورد مناسب براي دانش‌آموز، والدين، معلم و مدرسه.

 به طور خلاصه انتظار مي‌رود مديران و معلماني که به تأثير مثبت و سازنده‌ي ارزش‌يابي کيفي توصيفي باور عميق دارند، مانع گسترش اين آزمون‌ها شوند.

برا ي اطلاع از جديدترين آثار و نوشته هاي اينجانب به سايت زير مراجعه نمائيد

 http://www.hekmattarbiat.ir

---

[1] . براي آشنايي بيش‌تربا مسائل اين آزمون‌ها به مقاله‌ي" صداي پاي ضحاک در دبستان هاي کشور" با نشاني زير مراجعه نماييد:

http://baher.blogfa.com/post-85.aspx