نظری دیگر در باره جایگاه تربیت اخلاقی در مدرسه
مقدمه
دوست بزرگوارم آقای زرانی از فرهنگیان خوب مازندران در گفتگوی علمی ما در خصوص تربیت اخلاقی شرکت کرده است و پاسخ حکیمانه ای به پرسش من داده است. که این پاسخ در زیر آورده شده است . بدینوسیله از ایشان تشکر می کنم
متن پاسخ
دکتر حسنی عزیز متن نوشتار حضرتعالی را خواندم و نکاتی را که به نظرم می رسد را عرض می کنم ~
* در نظام تربیتی اسلام عملی اخلاقی است که رضای خداوند در آن باشد . بنابراین تست زدن و یا کلاس کامپیوتر و سایر مسابقات و مهارت ها هم فرا گرفتنش در زمره ی عمل اخلاقی قرار می گیرد .
چند روز پیش جناب وزیر در تلوزیون مصاحبه ای داشت ( در برنامه کودک یا نوجوان اگر اشتباه نکنم )
بسیار جالب و عالی اظهار داشتند که سال آینده بچه ها باید یک ورزش را با قرآن خوانی فعالیت دائمی خود قرار دهند . امیدوارم در عمل و اجرا با سعی و تلاش مضاعف معلمان گرامی این اتفاق بیافتد .
* البته تکراری است اما تمامی مناسبات اجتماعی انسان ها ریشه در اقتصاد دارد هر چند که تا به معلمان بگوییم چرا مطالعه ندارید می گویند حقوق ما کم است. البته بنده اعتقاد دارم اگر حقوق معلمان ده برابر هم شود مطالعه نخواهند کرد ( بیشتر به وقت برای خرج کردنش نیاز دارند ) .
اما شاید یکی از گام های بلند و اساسی یه نقشه ای باشد تا معلمان را به مطالعه نزدیک تر کند.
خلاصه کاملا با حضرتعالی موافقم که یه جورایی اقتصاد بیمار است و این بیماری به شهروندان سرایت کرده، البته ما که اقتصاد دان نیستیم اما بی عدالتی در کسب درامد می تواند سر منشائ بسیار ی از رفتار های سوء باشد.
* دکتر حسنی عزیز به طرز باور نکردنی اعتقاد دارم که نقش رسانه های تصویری مثل صدا و سیما در اولویت و سینما و تئاتر و غیره در پی آن بسیار مهم است نسل کوچک دبستانی ها بسیار به این رسانه ها وابسته اند تمام شاگردای بنده در روستایی در تنکابن سریال جومونگ را می دیدند . بنده بار ها از آنان پرسیدم که کدام قسمت سریال پاسخگوی نیاز های آنان است همین فاصله ها که در حال پخش است تمام بچه ها در حال دیدن آن هستند واقعا جای سوال دارد چرا بچه ها باید این سریال را ببینند ؟ ما برای کتاب ها گروه سنّی مقرر می کنیم اما دیدن سریال نیاز به این دسته بندی ندارد آیا رسانه ای مثل تلوزیون تلاشی کرده به جامعه القا کند که لزوما کودکان نباید تمام برنامه ها را ببینند، و تا چه اندازه خانواده ها را به این امر مهم آگاه کرده است .
دیدن تصاویر و شنیدن متن هایی که در گروه سنی قرار ندارد غیر ضروری است و آثار سوء در پی دارد.
اما واقعا رسانه ای تاثیر گذار مثل تلوزیون که هم دیداری و هم شنیداری است یعنی بخش اعظم دریافت کننده های حسی برای یادگیری فعال است، به اندازه کافی در زمینه سازی برای ایجاد رفتار اخلاقی کار شده است . کار در رسانه بسیار پر مسئولیت است .
شاید یه پیشنهاد این باشد که افراد ذی نفوذ در ذهن و خاطره ی گروههای سنی مختلف به عنوان الگو در برنامه های جذاب و خوش ساخت ( استفاده از کارگردانان قوی ) به عنوان الگو معرفی شوند . مثال بزنم :
در چند برنامه دیده ایم که فرضا عمو پورنگ و امیر محمد درکنار تمام کارها وتلاشهایی که برای بچه ها در برنامه سازی دارند نماز هم می خوانند . هم چنین سایر افراد مورد توجه در تمام عرصه ها ورزشی مثل فوتبالیست ها و یا قهرمانان ببینید ترویج فرهنگ نماز می تواند کار ساز باشد اما به طور غیر مستقیم ( نه مثل توصیه های حاج محسن به پسرش وحید در سریال در حال پخش فاصله ها در باره خواندن نماز جماعت).
هر چقدر به طور غیر مستقیم و در برنامه های کوتاه و تک ضرب باشد موثرتر است
(البته به نظر بنده)
یادم هست قبل از انقلاب برنامه ای پخش می شد به نام حامی و کامی ، اونوقت ما کوچک بودیم اما یادمه در کنار این برنامه که یه سفرنامه بود اگه اشتباه نکنم یه مجله هم چاپ می شد، کار بسیار زیبایی به لحاظ شکلی بود شاید با کار های مدرن تری مثل ارتباط همین رسانه اینترنت و یک برنامه تلوزیونی نمی دونم فقط اعتقاد دارم که در دل دوست به هر حیله رهی باید کرد، اگه این راهه به دل دوست باز بشه انوقت حرفه مارو میشنون اصلا شاید راز معلمی در همین نکته است.
نمی دونم چه قدر درست فکر می کنم اما فکر می کنم یه بخشی از نفوذ کلام دکتر شریعتی در زمان خودش کراوات و نوع پوشش و آرایش او بوده .
البته بدون هیچ تردید این ایده است که مهم است نه پوشش اما مخاطب شناسی هم مهمه .
محمد حسنی