به نام خدا

کم و بیش برخ دوستان خبر دارند که ویراست سوم کتاب راهنمای ارزشیابی کیفی توصیفی منتشر شده است. جناب اقای رحمانی پرسیده بودند که تفاوت این ویراست(سوم) با ویراست های قبلی چیست.در پاسخ می گویم که علاوه بر تفاوت های محتوایی که فهرست آن در زیر آورده می شود. به لحاط شکل و صفحه ارایی تفاوت فاحشی کتاب جدید با کتاب های قبل دارد . جذابیت بصری آن بیشتر شده است. برای آشنایی با تفاوت ها به فهرست توجه کنید البته برخی موارد فهرست تغییر نکرد است اما در کتاب ذیل عنوان  بحث های بیشتر و جدید تری آمده است. هم چنین نمونه های بهتر در کتاب برای اشنایی معلمان مطرح شده است. کاریکاتورها اضافه شده اند. فهرست مطالب کتاب در زیر آورده شده است که من بخش های تغییر یافته را نیز رنگی نشان داده ام.

 

فهرست تفصيلي مطالب اين کتاب به اين شرح است:

مقدمه

بخش نخست: کلياتي در باره‌ي ارزش‌يابي تحصيلي

·    ارزش‌يابي پيشرفت تحصيلي چيست؟

·    م‍ؤلفه‌هاي ارزش‌يابي پيشرفت تحصيلي کدام‌اند؟

بخش دوم : "چرايي" و "چيستي" ارزش‌يابي کيفي توصيفي

·                                                            آگاهي و عمل در عرصه‌ي تعليم و تربيت

·    چرايي ارزش‌يابي کيفي توصيفي

o    ضرورت‌هاي تغيير نظام ارزش‌يابي پيشرفت تحصيلي

o    اهداف برنامه‌ي ارزش‌يابي کيفي توصيفي

·    چيستي ارزش‌يابي کيفي توصيفي

o   ويژگي هاي ارزش‌يابي کيفي توصيفي

تغيير تأکيد از ارزش‌يابي پاياني به ارزش‌يابي تکويني و فرايندي

تغيير نظام بازخورد

تنوع ابزارهاي جمع آوري اطلاعات

تغيير ساختار کارنامه

تغيير الگوي تصميم گيري در باره‌ي ارتقاي تحصيلي و تکرار پايه

o      تعريف ارزش‌يابي کيفي توصيفي

بخش سوم: چگونگي اجراي ارزش‌يابي کيفي توصيفي در کلاس

·    پيش نيازهاي تغيير رويکرد ارزش‌يابي تحصيلي در کلاس درس

تغيير نگرش نسبت به يادگيري

ايجاد فضاي اخلاقي

تغيير شيوه‌ي مديريت کلاس

توجيه والدين

·        گام‌ها و شيوه هاي اجراي ارزش‌يابي کيفي توصيفي

گام نخست: شناخت انتظارات آموزشي و نشانه هاي تحقق آن‌ها

گام دوم:  جمع‌آوري اطلاعات

رويکرد جمع‌آوري اطلاعات

ابزارهاي جمع‌آوري اطلاعات

o        آزمون‌هاي عملکردي

جايگاه آزمون‌هاي عملکردي

انواع آزمون‌هاي عملکردي

چگونگي طراحي و توليد آزمون‌هاي عملکردي

چند نمونه آزمون عملکردي

o        تکاليف درسي

جايگاه تکاليف درسي در ارزش‌يابي کيفي توصيفي

انواع تکاليف درسي

o        آزمون‌هاي مداد کاغذي

جايگاه آزمون‌هاي مداد کاغذي

چگونگي توليد و اجراي آزمون‌هاي مداد کاغذي

آزمون‌ها و پرسش‌هاي مداد کاغذي از نوع ديگر

آزمون‌هاي مداد کاغذي تراکمي و ارزش‌يابي کيفي توصيفي

جايگاه کتاب‌هاي کار  در فرآيند ارزش‌يابي کيفي توصيفي

جايگاه آزمون‌هاي مداد کاغذي در مقياس وسيع (مسابقات علمي)

o        ثبت مشاهدات

جايگاه مشاهده در ارزش‌يابي کيفي توصيفي

فهرست وارسي

چگونگي توليد فهرست وارسي

واقعه نگاري

چگونگي اجراي واقعه نگاري

o        خودسنجي و هم‌سال سنجي

جايگاه خودسنجي در ارزش‌يابي کيفي توصيفي

چگونگي اجراي خود سنجي و هم‌سال سنجي

شيوه هاي اجراي خود سنجي و هم‌سال سنجي

چگونگي گزارش نتايج خود سنجي و هم‌سال سنجي

o        پرسش‌هاي پي‌گير

چگونگي به کارگيري پرسش‌هاي پي‌گير

انواع پرسش‌هاي پي‌گير

o        سنجش والدين

جايگاه سنجش والدين در ارزش‌يابي کيفي توصيفي

چگونگي کاربرد سنجش والدين

شيوه‌هاي قابل اجرا در سنجش والدين

اصولي براي کاربرد مناسب ابزارهاي جمع آوري اطلاعات

اصل تناسب ابزار با هدف

اصل صرفه جويي

اصل تناسب با امکانات

نگه‌داري و سامان دهي  اطلاعات

o        پوشه‌ي‌كار

جايگاه پوشه‌ي‌كار در کلاس

مديريت پوشه‌ي‌كار قبل از جمع آوري اطلاعات

مديريت پوشه‌ي‌كار در هنگام جمع آوري اطلاعات

مديريت پوشه‌ي‌كار در هنگام ارزش‌يابي

o        دفتر ثبت مشاهدات

چگونگي نگه‌داري و سامان دهي مشاهدات ثبت شده

گام سوم: تحليل  و تفسيراطلاعات، داوري  

o      جايگاه گام سوم در ارزش‌يابي  کيفي توصيفي

o      تحليل و تفسير

o      ترکيب اطلاعات

o      داوري در باره‌ي عملکرد دانش‌آموزان

گام چهارم:تصميم‌گيري

o      جايگاه تصميم گيري در مديريت يادگيري کلاس درس

o      اصلاح و بهبود تدريس و وسايل و ابزار هاي آموزشي

o        طرّاحي و ارائه‌ي تکاليف ترميمي درسي

اهميت  تکاليف ترميمي در جريان ارزش‌يابي کيفي توصيفي

طراحي تکليف ترميمي

بيان چند تجربه از معلمان

o        طرّاحي و اجراي مداخله هاي آموزشي

تعريف مداخله‌ي آموزشي

انواع مداخله‌ي آموزشي

مديريت  مداخله‌ي آموزشي

بيان چند تجربه از معلمان

o        تصميم‌گيري در باره‌ي ارتقا و تکرار پايه

اهميت تصميم‌گيري در باره‌ي تکرار پايه

مراحل تصميم‌گيري در باره‌ي تکرار پايه

تحليل تصميم يک معلم براي تکرار پايه

گام پنجم: بازخورد

o        بازخورد چيست؟

o        جايگاه بازخورد در کلاس درس

o        جايگاه معلم در جريان مديريت بازخورد

o        انواع بازخوردها

انواع بازخورد از منظر ابزار ارتباط

انواع بازخورد از منظر محتوا

انواع بازخورد از منظر منبع بازخورد

انواع بازخورد از منظر زمان ارائه‌ي بازخورد

o       مؤلفه هاي بازخورد

o        بازخوردهاي فرايندي

شيوه‌ي توليد و ارائه‌ي بازخورد هاي فرايندي

مديريت زمان کلاس و ارائه‌ي بازخوردهاي فرايندي

بازخورد‌هاي فرايندي به والدين در باره‌‌ي وضعيت تربيتي دانش‌آموزان

o        بازخوردهاي پاياني

ارائه‌ي گزارش پيشرفت تحصيلي

توصيف عملکرد درسي دانش‌آموزان

توصيف وضعيت تربيتي دانش‌آموزان

توصيه هاي معلم براي  بهبود عملکرد دانش‌آموز